Vreme političkih, društvenih i kulturoloških promena krajem 20. i početkom 21. veka, predstavlja period odrastanja i društvenog sazrevanja ispitanika anketiranih prilikom izrade projekta Interakcija vrednosnih i kulturnih preferencija maturanata, 2011. godine. Naime, ispitanici su rođeni u periodu rascepa Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, u periodu građanskih ratova, a njihovo detinjstvo i odrastanje dešavalo se za vreme „velikog rata vrednosti“, „rata“ između „tradicionalista“ i „evropejaca“. Iz navedenog razloga istraživače Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka da li je i u kojoj meri, život u nemirnim vremenima uticao na vrednosne stavove ali i na navike u oblasti kulturnog aktivizma i produkcije srednjoškolaca, odnosno učenika završnih razreda srednjih škola, koji predstavljaju buduće nosioce društva, i od čijih vrednosnih odabira zavisi budućnost društva.
Cilj istraživanja
Osnovni cilj istraživanja bio je utvrđivanje postojanja veze između pojedinih vrednosnih orijentacija maturanata i njihovog učešća u kulturi. U tom pogledu bilo je potrebno sagledati koliko su maturanti u Srbiji okrenuti vrednosnoj orijentaciji tradicionalizma koju grade nacionalizam, autoritarizam i patrijarhalnost, koliko su ti stavovi u vezi sa kulturnim navikama i ponašanjem. Jedan od ciljeva je i formiranje kulturnih modela i obrazaca na osnovu preferencija i vrednosnih orijentacija maturanata.
Metode i tehnike istraživanja
Istraživanje je obuhvatalo metodu ispitivanja, tehnikom ankete, odnosno putem standardizovanog upitnika, koji se sastojao od 46 pitanja podeljenih u nekoliko segmenata. Samo sprovođenje ispitivanja (u smislu podele i pomoći u popunjavanju) prepušteno je školskim pedagozima i psiholozima kojima je nakon dostave upitnika održana telefonska instruktaža i objašnjena svrha istraživačkog rada. Školskim pedagozima i psiholozima je dato pravo da sami izaberu odeljenja u okviru kojih će učenici biti anketirani.
Uzorak
Istraživanje je obavljeno u 25 grada u Srbiji, koji predstavljaju centar okruga. U svakom gradu anketirano je po jedno odeljenje gimnazije (izuzetak su bili Novi Sad, Kragujevac i Niš sa po dva odeljenja gimnazijskih maturanata i Beograd sa šest) i po jedno odeljenje stručne srednje škole (izuzetak su, takođe, bili Beograd sa šest, Novi Sad, Kragujevac i Niš sa po dva odeljenja u dve stručne škole). Od uzorkom planiranih 2100 učenika u 65 škola (33 srednjih stručnih škola i 32 gimnazije) anketirano je 1733 učenika, što čini 82,5% realizacije uzorka.
Preuzmite publikaciju “Vrednosti i kulturni aktivizam maturanata Srbije”