Jedan od jasno vidljivih rezultata istraživanja Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka prethodnih godina, Lokalne kulturne politike i Kulturni resursi okruga Srbije, bio je sve manja vidljivost bioskopske delatnosti, na šta su ukazivali delatnici ustanova kulture širom Srbije. Veliki broj bioskopa u Srbiji je tokom 90-ih i početkom 2000-tih prestao sa radom, dok su mnoge ustanove nastavile da održavaju bioskopsku delatnost u značajno smanjenom obimu (nekoliko puta godišnje). Sa druge strane, prateći promene u kinematografiji, bioskopi u Evropi i drugim delovima sveta su poprimili potpuno nove modele funkcionisanja i vidove popularizacije. U tom smislu prešlo se na digitalne oblike snimanja, distribucije i prikazivanja filmskih ostvarenja.
Uvidevši jaz između savremenih tokova i stanja u Srbiji, istraživači Zavoda su tokom 2012. godine, na inicijativu Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije, otpočeli projekat čija je osnovna ideja pružanje uvida u način funkcionisanja bioskopa u Srbiji danas, i njihovi osnovni problemi. Ovako koncipirana analiza je zapravo osnova za dalje delovanje u oblasti prikazivačke delatnosti od strane svih zainteresovanih subjekata i donosilaca odluka.
Cilj istraživanja
Osnovni cilj Projekta je pružanje pregleda bioskopske mreže u Srbiji i to na nekoliko nivoa:
a) broj sala/bioskopa sa filmskim projekcijama
b) broj bioskopa koji funkcionišu kao samostalne ustanove i broj drugih ustanova koji neguju prikazivačku delatnost u okviru svojih aktivnosti
v)broj i struktura bioskopskih projekcija u prikazivačkim ustanovama
g)stanje bioskopskih ustanova u pogledu opreme i prostora
d)pregled problema prikazivača
Pored navedenih segmenata funkcionisanja prikazivačkih ustanova, izvesna pažnja istraživača bila je usmerena i na deo koji se tiče publike tj. njena brojnost i načini promocije filmskih programa među aktivnim i potencijalnim posetiocima.
Najvažniji cilj Projekta je da se kroz pregled stanja i potreba prikazivačkih ustanova, probudi stručna i šira javnost i doprinese pokretanju inicijative i definisanju daljih planova i aktivnosti za oživljavanje i unapređenje bioskopske mreže.
Jedan od specifičnih ciljeva Projekta je i mapiranje broja bioskopa i sala u Srbiji zaključno sa 2012. godinom, s obzirom da se poslednja zvanično objavljena statistika odnosi na 2010. godinu, a realizovana je od strane Republičkog zavoda za statistiku.
Metode i tehnike istraživanja
U okviru metode istraživanja korišćena je anketa, te je kreiran specijalizovani upitnik po ugledu na upitnik koji koristi Republički zavod za statistiku, sa posebnim setom pitanja koji se odnosi na status bioskopa. Upitnik je bio sačinjen od 61 pitanja i pored osnovne statistike, sadržavao i pitanja koja ukazuju na probleme i prioritete u funkcionisanju prikazivačkih ustanova, kao i pitanja usmerena na modele promocije, praćenja i evaluacije programa.
Uzorak
Prema istraživanjima Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka sprovedenim tokom 2009. godine u Srbiji je funkcionisalo 108 bioskopa, od kojih je najveći broj pripadao polivalentnim centrima, dok su petinu činili samostalni bioskopi i oni koji funkcionišu u sklopu nekog drugog pravnog subjekta. Ipak, tokom istraživanja 2012. godine aktivno je bilo 88 bioskopa koji su u toku godine imali barem jednu projekciju filma. Od ukupnog broja aktivnih bioskopa 65 se nalazilo u sklopu polivalentnih centara. Na upitnik Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka odgovorila su 63 aktivna bioskopa, odnosno 71,6% od ukupnog broja.