U Galeriji Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka, danas je otvorena izložba „Tri stotine godina Požarevačkog mira u Beogradu i okolini“. Okupljenoj publici obratili su se: Slavko Spasić, dokumentalista Zavoda i predsednik Nacionalnog komiteta ICOM Srbije, jedan od autora Ivan Radić, predsednik Društva za negovanje tradicija Banatske vojne granice, Srđan Božović, kustos istoričar Narodnog Muzeja Pančevo i dr Čedomir Vasić, penzionisani profesor Fakulteta likovnih umetnosti. Izložba je organizovana u saradnji Društva za negovanje tradicija Banatske vojne granice i Zavoda, a pored gospodina Radića njeni autori su i: mr Maja Studen, vanredni profesor na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu na Odseku za kostim, Zlatko Pajić, dr Mlađen Jovanović, redovni profesor na Prirodno matematičkom fakultetu u Novom Sadu, Departman za geografiju, turizam i ugostiteljstvo.
Tri stotine godina od Požarevačkog mira jeste vremenska distanca sa koje možemo sagledati sve istorijske, materijalne i kulturološke promene i uticaje koji su se dogodili na području Kovina i njegove okoline. Istorijski trenutak 1718. godine, odlazak Osmanskog carstva i dolazak Habzburške monarhije, jeste smena dve civilizacije na ovom prostoru, koje su, svaka na svoj način ostavile pečat u vremenu. Ova izložba prikazuje te uticaje i posetiocu treba da približi epohu XVIII veka na području Beograda i njegove šire okoline, kroz jednu istorijsku priču, priču o predelu, naseljima, evoluciji kuća i stanovanju, plovidbi Dunavom, razvoju uniforme i dešavanjima koja su obeležila XIX i XX vek.
U prvom delu predstavljena su istorijska dešavanja pre i oko samog Požarevačkog mira. Deo o razvoju predela i naselja predstavljen je preko prikaza Prvog vojnog, tajnog premera. Evolucija stanovanja i izgleda kuća objašnjena je pomoću maketa i tlocrta od najjednostavnijih privremenih staništa do Jozefinske kuće s kraja XVIII veka. Plovidba Dunavom tokom opsade Beograda u vreme rata 1716–1718. godine, tokom kolonizacije Banata kao i plovidba Šajkaške flotile, prikazana je i u maketama brodova. Uticaj narodnog odela srpskog stanovništva na razvoj uniforme graničara Banatske vojne granice prikazuje se kroz rekonstrukciju uniformi XVIII veka.
Svi eksponati na izložbi su reprodukcije i rekonstrukcije svojih originala koji se nalaze u brojnim ustanovama koje su za ovu priliku nesebično izašle u susret, prepoznale i podržale ovu ideju. Planirano je da izložba sa svim predmetima nastavi da živi i dalje kao deo stalne postavke Muzeja Banatske vojne granice, čije je osnivanje i organizovanje predviđeno krajem 2024. godine.
Organizatori izložbe:
Zavod za proučavanje kulturnog razvitka Republike Srbije
Društvo za negovanje tradicija Banatske vojne granice
